Hình Ảnh Thực Tế Hệ Thống Xử Lý Nhúng Bề Mặt Sản Phẩm Sơn Tĩnh Điện

Vai Trò Của Hệ Thống Xử Lý Nhúng Trước Khi Sản Phẩm Vào Buồng Phun

Hệ thống xử lý nhúng không chỉ rửa sạch bề mặt mà đóng vai trò thực hiện 3 việc nối tiếp và cả ba phải đạt thì lớp bột phun sau đó mới bám chắc đó là

1. Tẩy sạch dầu mỡ cùng tạp chất
2. Tạo lớp phủ chuyển hóa trên nền kim loại,
3. Tăng độ bám dính cho lớp sơn.

Nếu không hoàn tất bất kỳ việc nào trong 3 việc đó, lỗi không lộ ra tại khu bể mà xuất hiện muộn hơn, lúc sản phẩm đã sơn xong và bắt đầu bong tróc.

Tẩy dầu thường bị xem là phần việc “kém quan trọng” nhưng lại là đóng vai trò quan trọng nhất trong quy trình. Dầu cán, dầu chống gỉ và mỡ tay người bám trên phôi đều là màng ngăn cách. Màng dầu còn sót thì hóa chất ở các bể sau không chạm được kim loại, nên bể axit và bể phốt phát dù pha đúng nồng độ vẫn cho kết quả kém. Hụt ngay bể đầu tiên là hỏng cả chuỗi phía sau.

Việc thứ hai là tạo lớp phủ chuyển hóa, tên kỹ thuật của bước quen gọi là phốt phát hóa. Dung dịch phản ứng với chính bề mặt kim loại để sinh ra lớp tinh thể mỏng gắn liền với nền, chứ không phủ thêm vật liệu lên trên. Lớp tinh thể đó làm chậm ăn mòn và tạo độ nhám hiển vi để bột sơn neo vào, nhưng nó cải thiện khả năng chống ăn mòn chứ không loại bỏ ăn mòn. Việc thứ ba, tăng độ bám dính, là kết quả cộng dồn của hai việc trên chứ không phải một bể riêng trong hệ thống xử lý nhúng.

Xem Hệ Thống Xử Lý Nhúng Vận Hành Thật Trong Video

Đọc mô tả về bể hóa chất thường khó hình dung nhịp làm việc thật của tuyến. Đoạn video dưới đây do An Khanh quay tại công trình, dài hơn hai phút, ghi lại trọn một chu kỳ từ lúc giá treo được nâng lên tới lúc sản phẩm rời bể cuối cùng:

Có ba chi tiết đáng chú ý hơn phần nhìn tổng thể. Thứ nhất là cách pa lăng giữ giá treo lơ lửng vài giây trên miệng bể sau khi nhấc, để dung dịch chảy ngược về đúng bể thay vì bị mang sang bể kế tiếp. Thứ hai là tư thế treo phôi hơi nghiêng, giúp dung dịch thoát hết khỏi hốc và mặt lõm. Thứ ba là khoảng cách đều giữa các chi tiết trên cùng một giá, thứ quyết định dung dịch có chạm được toàn bộ bề mặt hay không.

Tấm ảnh cho thấy điều video khó truyền tải, đó là điều kiện làm việc quanh bể. Hai công nhân đeo mặt nạ phòng độc và găng tay, đứng hai đầu giá treo giữ thăng bằng khi hạ hàng. Quanh hệ thống xử lý nhúng luôn có hơi và bụi nước, nên thông gió cùng bảo hộ phải tính từ khi bố trí mặt bằng.

Trình Tự Bể Trong Một Tuyến Xử Lý Nhúng Điển Hình

Trình tự bể không cố định giữa các xưởng, nhưng logic sắp xếp thì giống nhau: làm sạch trước, xử lý hóa học sau, và luôn có bể rửa xen giữa hai bể hóa chất khác tính chất. Một tuyến chạy phôi thép đen thường đi qua 6 nhóm bể theo thứ tự sau:

1. Bể tẩy dầu: dung dịch kiềm gốc nước làm bong màng dầu cán và dầu chống gỉ bám trên phôi.
2. Bể rửa nước lần một: cuốn trôi kiềm còn bám lại, tránh mang kiềm sang bể axit phía sau.
3. Bể tẩy gỉ: dung dịch axit hòa tan lớp gỉ sét và vảy cán trên bề mặt kim loại.
4. Bể rửa nước lần hai: loại bỏ axit dư, quyết định phôi có bị gỉ lại ngay sau đó hay không.
5. Bể định hình bề mặt: chuẩn bị cho phản ứng phốt phát, giúp lớp tinh thể sinh ra mịn và đều hơn.
6. Bể phốt phát: tạo lớp phủ chuyển hóa gắn với nền kim loại, rồi rửa lần cuối trước khi sang lò sấy khô.

6 nhóm bể trên là khung tham chiếu, không phải cấu hình bắt buộc. Tuyến chạy tôn mạ kẽm hoặc nhôm có thể bỏ bể tẩy gỉ vì nền không có gỉ để tẩy, ngược lại vài dòng yêu cầu chống ăn mòn cao lại cần thêm bể thụ động sau phốt phát. Số bể cụ thể nên chốt sau khi khảo sát phôi thật, chủ đầu tư có thể tham khảo thêm sản phẩm từ An Khanh: Hệ thống xử lý hóa chất bán tự động cho dây chuyền sơn tĩnh điện.

>> Tìm hiểu thêm: Cách Pha Bể Hóa Chất Xử Lý Bề Mặt Sơn Tĩnh Điện

Dán nhãn từng bể là chi tiết nhỏ nhưng đáng làm ngay từ ngày bàn giao, vì hệ thống xử lý nhúng vận hành thủ công phụ thuộc trí nhớ người thao tác. Ca đêm và lúc thay người là hai thời điểm dễ nhúng sai thứ tự nhất. Một bộ nhãn kèm bảng thời gian ngâm treo tại chỗ giảm hẳn nhóm lỗi này mà gần như không tốn chi phí.

Nhìn Vào Đâu Để Biết Hệ Thống Xử Lý Nhúng Đang Chạy Đúng

Phần lớn lỗi bám sơn phát hiện được ngay tại khu bể, trước khi sản phẩm kịp tới buồng phun. Người phụ trách sản xuất không cần thiết bị đo đắt tiền, chỉ cần nhìn đúng chỗ và nhìn đều theo ca.

Dấu hiệu đáng theo dõi nhất là độ trong của bể rửa. Nước rửa đục dần nghĩa là hóa chất từ bể trước bị cuốn sang theo giá treo, và khi nồng độ tạp chất lên cao thì bể đó thành nguồn nhiễm bẩn thay vì rửa sạch. Dấu hiệu thứ hai là tốc độ gỉ lại sau bể rửa cuối. Thép vừa sạch để trong không khí ẩm sẽ gỉ lại rất nhanh, nên quãng đường từ bể cuối tới lò sấy khô càng ngắn càng tốt.

Ảnh toàn cảnh minh họa đúng nguyên tắc vừa nói. Dãy bể nằm sát một bên, dầm cầu trục chạy dọc phía trên để pa lăng đưa giá treo theo tuyến thẳng, và lò sấy khô đặt ngay cuối dãy bể. Cách bố trí này rút ngắn quãng đường phôi ướt phải đi, hạn chế cả gỉ lại lẫn bụi bám lúc chờ.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Hệ Thống Xử Lý Nhúng

Sơn Nhúng Tĩnh Điện Và Xử Lý Nhúng Có Phải Là Một Không?

Không, và đây là chỗ hay nhầm. Nhiều người tìm cụm sơn nhúng tĩnh điện khi thật ra muốn nói tới khâu nhúng hóa chất trong bài này. Sơn nhúng theo đúng nghĩa là công nghệ nhúng sản phẩm vào bể sơn lỏng, khác hẳn sơn tĩnh điện dạng bột. Xét vai trò, hệ thống xử lý nhúng phục vụ dây chuyền sơn tĩnh điện chứ không thay thế khâu phun.

Nên Chọn Bể Nhúng Hay Buồng Phun Hóa Chất?

Bể nhúng phù hợp hơn khi sản phẩm nhiều hốc, ống rỗng hoặc hình dáng phức tạp, vì dung dịch ngập toàn bộ chi tiết nên không còn vùng khuất. Buồng phun hóa chất chạy nhanh và tiết kiệm mặt bằng hơn cho sản phẩm dạng tấm hoặc thanh, sản lượng lớn, hình dáng đồng đều. Xưởng chạy nhiều chủng loại thì bể nhúng an toàn hơn.

Sau Khi Nhúng Có Bắt Buộc Sấy Khô Không?

Có, và bước này không được rút gọn. Lò sấy khô sau tuyến bể làm bay hết nước đọng trên bề mặt và trong hốc, khác hoàn toàn lò sấy sơn đặt sau buồng phun vốn để đóng rắn lớp bột. Hai lò phục vụ hai mục đích và không thay thế cho nhau, dù nhiều bảng báo giá vẫn gộp chung một hạng mục.